Please enable JS
omgevingswet

Meer beleidsruimte voor de gemeenten om onze fysieke leefomgeving te verzorgen. En daarmee meer verantwoordelijkheid. Dat is wat de Omgevingswet op lokaal niveau opent. De uitdaging waar wij nu voor staan.

De ruimte in ons land is beperkt maar ondanks dat gegeven moeten ontwikkelingen in die ruimte mogelijk blijven om te kunnen beantwoorden aan economische ontwikkeling, leefbaarheidswensen, veiligheid en initiatieven vanuit de maatschappij. De gemeente heeft in die ruimtelijke ordening een prominente rol. En krijgt met de nieuwe Omgevingswet een bredere rol met het oog op de functionaliteit van de leefomgeving.

Omgevingsplan, omgevingsvisie en programma

Het meest in het oog vallende verschil tussen de Wet ruimtelijke ordening en de Omgevingswet is de integraliteit van laatstgenoemde wet. Het omgevingsplan moet (uiteindelijk) aan die alomvattendheid gaan voldoen. Volgens de regering vormt een integraal omgevingsplan de “grootste uitdaging” voor gemeenten. En daarom willen wij nu al denken aan een vroegtijdige, gedegen en complete voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, gericht op omgevingsplan en omgevingsvisie.

De gemeente krijgt met de nieuwe wet als taken: het waarborgen van de veiligheid en het beschermen van de gezondheid, het beschermen van het milieu, het beheer van infrastructuur en van watersystemen, en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Deze taken moeten qua beleid een plaats krijgen in de omgevingsvisie en qua normering in het omgevingsplan.
De Omgevingswet is gericht op de hele fysieke leefomgeving van ons land, een omgeving waartoe bouwwerken, infrastructuur, watersystemen, water, bodem, lucht, landschappen, natuur en cultureel erfgoed behoren. Alle handelingen die een impact op de leefomgeving kunnen hebben, zullen voortaan activiteiten heten (zoals bouwactiviteit of afwijkactiviteit).

Programma en programmatische aanpak, om de beleidsdoelen adequaat te kunnen bereiken.

De gemeente kan naast de omgevingsvisie een programma vaststellen waarin het beleid wordt uitgewerkt voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud daarvan. Verder worden daarin maatregelen vastgesteld om aan een of meer omgevingswaarden te voldoen of om een of meer doelstellingen voor de fysieke leefomgeving te bereiken. In een omgevingsplan kan ook een programma worden opgenomen (programmatische aanpak).

In het omgevingsplan worden de regels over de fysieke leefomgeving opgenomen en kunnen regels worden gesteld over activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor die leefomgeving.
Met functies kunnen bedoeld zijn de eigenschappen van gebruik zoals nu met bestemmingen zijn aangegeven.
De gemeente kan zich nu al voorbereiden op het inrichten van het omgevingsplan, ja, wellicht al door een prototype van haar eigen omgevingsplan te (laten) ontwerpen. De gemeente zou dan al functies en locaties kunnen hergroeperen. 

De gemeente zou zich ook al kunnen richten op het vaststellen van eigen omgevingswaarden, van een of meer programma’s en het opnemen van een programmatische aanpak in het omgevingsplan.
De gemeente zou zich nu al kunnen richten op een integraal beleid voor haar fysieke leefomgeving dat uiteindelijk een plaats krijgt in haar omgevingsvisie.

Samen op weg naar 2021

We zijn in 2016 bij gemeenten begonnen met het bewustwordingsproces van de Omgevingswet waarin zowel de vakinhoudelijke component als de cultuurverandering aan bod komen. Verder zijn we eind 2017 op grotere schaal gestart met het eigenlijke implementatietraject. Gericht op het voorbereiden van een omgevingsvisie en op de uiteindelijke invulling van het omgevingsplan. Wij adviseren daarin maar hebben ook vaak de projectleiding in samenspraak met de gemeentelijke programmamanager.

Kennis van de Omgevingswet is de basis voor de ontwikkeling van een nieuwe werkwijze.

Het kennisspoor blijft deze trajecten en komende processen als fundament flankeren. Dit spoor zal ook doorlopen nadat de Omgevingswet in werking is getreden.

Naast het inhoudelijke spoor zijn wij adviserend in de organisatieontwikkeling bij gemeenten in het kader van de Omgevingswet.

Aan de slag met de Omgevingswet

Sinds de zomer van 2017 zijn wij ook betrokken bij de doorontwikkeling van de basisgids in het kader van het platform Aan de slag met de Omgevingswet. Daarnaast zal een van onze consultants onderwerpen in verband met de Omgevingswet gaan presenteren tijdens de slagsessies en andere evenementen van het platform. 

Tevens zijn wij betrokken bij de implementatietrajecten via ons lidmaatschap van de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedenbouwkundigen en Planologen (BNSP), de Vereniging voor Bouwrecht (VBR) en de Nederlandse Juristen-Vereniging (NJV).


Projectvoorbeelden


Andere Artikels